Τι είναι η προφορική ιστορία;
Η προφορική ιστορία βοηθάει να νιώσουμε ότι η ιστορία δημιουργείται στην καθημερινότητα σε ανθρώπους σαν κι εμάς στο περιβάλλον όπου ζούμε και δημιουργούμε. Αλλά δεν περιορίζεται εκεί: προβάλλοντας τον ενεργό ρόλο απλών ανθρώπων, η προφορική ιστορία βοηθάει να νιώσουμε ενεργοί παίκτες στην Ιστορία και να δράσουμε άμεσα γιατί οι μάρτυρες των γεγονότων σιγά-σιγά χάνονται και εναπόκειται πλέον στον καθένα από εμάς να διατηρήσει τη μνήμη.
Οι προφορικές ιστορίες είναι ένα σημαντικό και πολύπλοκο εργαλείο για την ιστορική ανάλυση, το οποίο είναι σε θέση να εμπλουτίσει το περιεχόμενο και το νόημα της επίσημης ιστορίας, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη και λεπτομερή εικόνα του τι έχει συμβεί σε έναν τόπο κάποια εποχή.
Σκοπός του Κέντρου Προφορικής Ιστορίας του Δήμου Νέστου είναι η καταγραφή βιωμένων εμπειριών με τη μορφή αφηγήσεων ζωής ή διηγήσεων για ιστορικά γεγονότα από αυτόπτες μάρτυρες. Οι αφηγήσεις αυτές μπορεί να επικεντρώνονται σε γεγονότα (π.χ. ιστορίες από την Κατοχή, φυσικές καταστροφές, ιστορίες του χωριού, ιστορίες από τη σχολική ζωή κλπ.) ή σε προσωπικές εμπειρίες (π.χ. τραυματικές εμπειρίες από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τη διάρκεια της επταετίας, ιστορίες μετανάστευσης, προσφυγιάς κλπ.) ή να συνδυάζονται οι διαστάσεις αυτές.
Η προφορική ιστορία είναι διαφορετική από την προφορική παράδοση. Αφορά τη ζωντανή μνήμη ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα από πρώτο χέρι και τα ερμήνευσαν με το δικό τους τρόπο. Η προφορική παράδοση είναι η μνήμη που μεταδίδεται προφορικά από γενιά σε γενιά.
Οι αναμνήσεις που συλλέγονται αποτελούν σημείο επαφής μεταξύ των διαφορετικών γενεών. Οφείλουμε να διατηρήσουμε την ατομική και συλλογική μνήμη, να αναγνωρίσουμε την αξία των εμπειριών των προηγούμενων γενεών και να διατηρήσουμε τις μαρτυρίες τους ως παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.