Αφηγητές: Σοφοκλής Καρανάσιος, Σταύρος Καρασερίδης, Γιάννης Μικίκης

Από το βιβλίο του Βασίλη Μυλωνά “Ιστορίες και Αφηγήσεις της παλιάς εποχής” (Έκδοση Πολιτιστικού & Μορφωτικού Συλλόγου Ξεριά, 2008)

Ο Καπετάν Βαγγέλης, ο διάβολος του Κοτζά-Ορμάν

Απ’ τα χωριά του κάμπου της Χρυσούπολης πρώτος βγήκε [στο αντάρτικο] ο Βαγγέλης Καρανάσος. Άφησε το χωριό του, το Τόϊλαρ (Περιστερώνα, αυτό το χωριό δεν υπάρχει σήμερα), τη γυναίκα του Θεανώ, το γιο του Σοφοκλή, που ήταν 6-7 ετών και την κόρη του Μαρία, που ήταν μωρό.

Όταν χρειαζόταν τρόφιμα ξετρύπωνε απ’ το Κοτζά-Ορμάν (ανατολικές όχθες  του Νέστου) και με το σάλι (βάρκα με σχοινί) περνούσε από δω, έπαιρνε τρόφιμα και ξαναπερνούσε “αντίκρυ”.

  Ένα βράδυ οι Βούλγαροι του στήσανε καρτέρι στο σάλι. Μόλις ήρθε κοντά του έβαλαν ριπές και οι σφαίρες έπεφταν γύρω του σαν χαλάζι. Ο Βαγγέλης Καρανάσος τράβηξε το σάλι του προς το Κοτζά-Ορμάν και βγήκε απέναντι τραυματισμένος. Μια σφαίρα του πέρασε τον ώμο πέρα για πέρα, αλλά αυτός πήγε σ’ ένα Τούρκικο χωριό, που τον πήρε μια οικογένεια στο σπίτι της και τον κράτησε μέχρι που έγινε καλά. Οι Βούλγαροι, που πίστευαν ότι τον σκότωσαν, χτένισαν το Νέστο και τις εκβολές του, αλλά…..δεν τον βρήκαν.

Μετά από αρκετές μέρες ο Βαγγέλης Καρανάσος ξαναφάνηκε. Οι Βούλγαροι όταν το έμαθαν έτρεμαν, όταν άκουγαν τ’ όνομά του, γιατί έλεγαν αυτός αφού δεν σκοτώθηκε εκείνο το βράδυ στο σάλι δεν είναι άνθρωπος, αλλά είναι διάβολος. Από τότε όποιος Έλληνας γίνονταν αντάρτης στο Κοτζά-Ορμάν πήγαινε κοντά στον Βαγγέλη Καρανάσο, που ήταν ήδη φημισμένος και “Τσακάλι του Κοτζά-Ορμάν” και έτσι αυτός έγινε ο Καπετάν Βαγγέλης.

Ήταν κοντός, λίγο γεμάτος και… θαρραλέος. Ήταν νέος 25-26 χρονών, (γεννήθηκε στο Μαλτεπέ της Θράκης το 1916). Για πρωτοπαλίκαρό του είχε το Γιάννη Βακρά απ’ τη Χρυσούπολη και τον Αναστάση Νέγγογλου επίσης απ’ τη Χρυσούπολη.

  Μετά από μια μάχη μεταξύ ανταρτών και Βουλγάρων, οι Βούλγαροι έκαψαν το χωριό του Καπετάν Βαγγέλη και τη γυναίκα του με τα παιδιά τους έστειλαν εξορία στην Βουλγαρία. Από κει τους έφεραν στη Θεσσαλονίκη και η γυναίκα του πέθανε κάτω απ’ το βούρδουλα των κατακτητών. Τα παιδιά βρέθηκαν, όταν πια ελευθερωθήκαμε, στο Παπάφειο Ορφανοτροφείο και τα έφερε στο Χρυσοχώρι κάποιος ιερέας, ο παπα Διαμαντής. Ο Καπετάνιος πέθανε το 1989.

• 

•