Αφηγητής: Δημήτρης Βονικάκης
Συνεντευξιαστής: Νικολέτα Βονικάκη
“Το 1967 φοιτούσα στις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου Χρυσοχωρίου. Αμέσως μόλις κηρύχτηκε ο στρατιωτικός νόμος στην Ελλάδα ο δάσκαλος της τάξης μας με υπέρμετρο ενθουσιασμό άρχισε να εκθειάζει το καθεστώς των συνταγματαρχών και να τους προβάλλει ως εθνοσωτήρες. Μια ολόκληρη ώρα μας έκανε ‘κήρυγμα’ υπέρ της χούντας κατηγορώντας τους πολιτικούς ότι είχαν αποτύχει στο έργο τους. Αυτό δεν συνέβη και με τους υπόλοιπους δασκάλους του σχολείου οι οποίοι σε μέτριους τόνους μίλησαν στα παιδιά για το νέο καθεστώς εκτελώντας απλά τις εντολές των προϊσταμένων τους. Ο συγκεκριμένος εκπαιδευτικός χαρακτηριζόταν για την υπερβολική αυστηρότητά του και χρησιμοποιούσε συχνά τη βέργα του “προς συμμόρφωσή” των μαθητών.
Στον απλό αγροτικό πληθυσμό του χωριού μας η χούντα δεν έδειξε το αυστηρό πρόσωπό της. Έτυχε όμως στα 12 χρόνια μου να πάω στην Αθήνα σε μια συγγενική οικογένεια αριστερής ιδεολογίας. Εκεί η κατάσταση ήταν εντελώς διαφορετική. Ο συγγενής μου ήταν σε διαρκή επιτήρηση καθώς κάθε βδομάδα έπρεπε να παρουσιάζεται και να δίνει παρόν στο Τμήμα Χωροφυλακής της περιοχής του. Το τηλέφωνο του σπιτιού του ήταν ‘κομμένο’ και υπήρχε πάντα εποπτεία στο κουρείο που διατηρούσε. Δεν άφηναν τη συγκέντρωση σε πάνω από δύο άτομα. Μετακόμισα τότε σε μια άλλη συγγενική οικογένεια με κεντρώες πολιτικές πεποιθήσεις και εκεί δεν υπήρχε πρόβλημα.
Στη Χρυσούπολη φοίτησα στην Τεχνική Σχολή και εκεί μας υπέβαλλαν πολλούς περιορισμούς. Απαγορευόταν η παρουσία μας σε εντευκτήρια με μπιλιάρδο και μπαλάκια, ο κινηματογράφος και πολλά ακόμα. Οι καθηγητές της Σχολής έκαναν εφόδους στον κινηματογράφο – που έπαιζε έργα με τον θρυλικό Μασίστα – και αν μας έβρισκαν μέσα την επόμενη μέρα μας περίμενε τιμωρία. Δεν υπήρχε ανοχή ακόμα και σε άτομα διαφορετικών θρησκευτικών πεποιθήσεων. Ήταν ένα παιδί στην τάξη μου που ανήκε στους μάρτυρες του Ιαχωβά και αναγκάστηκε να διακόψει το σχολείο επειδή δεχόταν πιέσεις και έπαιρνε συνεχώς αποβολές από τη Διεύθυνση της Σχολής καθώς αρνούνταν να πει την πρωινή προσευχή. Υπήρχαν οι ΤΕΑτζήδες (Τάγματα Εθνοφυλακής) οι οποίοι παρακολουθούσαν τα σπίτια του κόσμου για να διαπιστώσουν αν άκουγες στο ραδιόφωνο απαγορευμένους σταθμούς όπως το Deutsche Welle. Γενικά ήταν μια άσχημη περίοδος για τον ελληνικό λαό”.
