Πρόσφατα δημοσιευμένες Ιστορίες
I0018 / 8 Ιαν 2022
Αφηγητής: Βασίλης Μυλωνάς
Από το βιβλίο του Βασίλη Μυλωνά “Ιστορίες και Αφηγήσεις της παλιάς εποχής” (Έκδοση Πολιτιστικού & Μορφωτικού Συλλόγου Ξεριά, 2008)
Η Χρυσούπολη καίγεται (Τετάρτη 3 Νοεμβρίου 1948)
Πριν από λίγες μέρες [Οκτώβρης 1948] είχαν ανοίξει τα σχολεία και εγώ είχα γραφτεί στην Τρίτη τάξη. Τα πράματα όμως ήταν αγριεμένα με αντάρτες και μάχες, γι’ αυτό πολλές οικογένειες είχαν φύγει απ’ το χωριό [Ξεριάς] και στο σχολείο πηγαίναμε λίγα παιδιά. Τη μέρα που πιάσανε τον τραυματισμένο αντάρτη ήρθε η αστυνομία και πήρε το δάσκαλο μας, τον Αλέκο Κοντόπουλο και έτσι έκλεισε το σχολείο. Στην αρχή που άνοιξε χαιρόμασταν όλα τα παιδιά, γιατί από φέτος πηγαίναμε στο καινούριο σχολείο, αυτό που είναι έξω απ’ το χωριό, αλλά η χαρά μας δεν κράτησε πολλές μέρες ούτε για μας τα παιδιά, ούτε για το δάσκαλο μας.
Είχε βραδιάσει και άρχισε να σκοτεινιάζει όταν γύρισε ο μπαμπάς απ’ τη Χρυσούπολη. Είχε πάει καβάλα στη γαϊδούρα. Μόλις ήρθε, η μικρή αδερφή μου κι εγώ κοιτάζαμε το πουλάρι που βύζαινε απ’ τη μάνα του και άκουγα τον μπαμπά, που μιλούσε στη μαμά και στη θεία Μαριγώ.
I0017 / 8 Ιαν 2022
Αφηγητής: Χαράλαμπος Μεταξάς
Από το βιβλίο του Βασίλη Μυλωνά “Ιστορίες και Αφηγήσεις της παλιάς εποχής” (Έκδοση Πολιτιστικού & Μορφωτικού Συλλόγου Ξεριά, 2008)
Η μέρα που έφυγαν οι Βούλγαροι
“Εκείνη τη μέρα βλέπαμε τους Βουλγάρους, που μάζευαν τα πράγματά τους, για να φύγουν. Τα φόρτωσαν σε κάρα και έφυγαν. Πολλοί χωριανοί έτρεχαν να πάνε στη Χρυσούπολη γιατί έλεγαν πως θα γίνει “γιάγμα” και ο καθένας ήθελε να αρπάξει κάτι και κυρίως τρόφιμα.
Ξεκινήσαμε κι εμείς, ο Σταύρος ο Αδαμίδης, η μάνα του κι εγώ και όπως έλεγε η θεία Ειρήνη: “πάμε να πάρουμε μακαρόνια”. Το γιάγμα θα γίνονταν απ’ αυτά που θ’ άφηναν οι Βούλγαροι στρατιώτες ή από τα μαγαζιά.
Όταν φτάσαμε βλέπουμε ένα λεωφορείο να έρχεται από την Χρυσούπολη με κατεύθυνση την Ξάνθη. Να, όμως, και ένας καπετάνιος των εθνικιστών ανταρτών, δεν ξέρω αν ήταν ο καπετάν Βαγγέλης. Έκλεισε το δρόμο με τους αντάρτες του και το λεωφορείο σταμάτησε.
I0016 / 8 Ιαν 2022
Αφηγητές: Σοφοκλής Καρανάσιος, Σταύρος Καρασερίδης, Γιάννης Μικίκης
Από το βιβλίο του Βασίλη Μυλωνά “Ιστορίες και Αφηγήσεις της παλιάς εποχής” (Έκδοση Πολιτιστικού & Μορφωτικού Συλλόγου Ξεριά, 2008)
Ο Καπετάν Βαγγέλης, ο διάβολος του Κοτζά-Ορμάν
Απ’ τα χωριά του κάμπου της Χρυσούπολης πρώτος βγήκε [στο αντάρτικο] ο Βαγγέλης Καρανάσος. Άφησε το χωριό του, το Τόϊλαρ (Περιστερώνα, αυτό το χωριό δεν υπάρχει σήμερα), τη γυναίκα του Θεανώ, το γιο του Σοφοκλή, που ήταν 6-7 ετών και την κόρη του Μαρία, που ήταν μωρό.
Όταν χρειαζόταν τρόφιμα ξετρύπωνε απ’ το Κοτζά-Ορμάν (ανατολικές όχθες του Νέστου) και με το σάλι (βάρκα με σχοινί) περνούσε από δω, έπαιρνε τρόφιμα και ξαναπερνούσε “αντίκρυ”.